Yurt Dışında Hastalandığınızda Ne Yapmalısınız

Yolculuğun ortasında ateşin çıkması, midenin bulanması ya da ayak bileğinin burkulması kimsenin planına yazmadığı bir şeydir. Yine de olur. Hem de tam olarak dilini bilmediğiniz bir şehirde, otobüs saatinizden iki saat önce olur. Seyahatte hasta olmak başlı başına bir kriz değildir; krize dönüşen şey genellikle ne yapacağını bilmemektir. Bu yüzden aşağıdaki adımları yola çıkmadan bir kez okumak, gerektiğinde panik yerine sıra takip etmenizi sağlar.

Aşağıda iki ana konuyu ele alıyoruz: ilk saatlerde vermeniz gereken kararlar ve hangi kuruma, hangi sırayla başvurmanız gerektiği. Yeni başlayan bir gezgin için en kritik nokta şudur: acil olanı acil olmayandan ayırmak.

Hastalık Başladığında İlk 24 Saat

Vücudunuz yeni bir iklime, yeni bir suya ve yeni bir yemek düzenine girdiğinde tepki verebilir. Bu tepkilerin büyük kısmı hafiftir ve dinlenmeyle geçer. Ancak ilk saatlerde doğru gözlem yapmak, gereksiz hastane masrafından da geç kalmaktan da korur.

Durumu doğru okumak: bekleyebilir mi, beklemez mi?

Kendinize üç soru sorun: Nefes almam, bilincim veya kalp ritmim etkileniyor mu? Kontrol edemediğim bir kanama, kırık ya da şiddetli karın ağrısı var mı? Ateş yüksek ve düşmüyor mu? Bu sorulardan birine "evet" diyorsanız beklemek yok, doğrudan acil servis. Cevaplar "hayır" ise elinizde birkaç saatlik gözlem süresi vardır.

Hafif ishal, baş ağrısı, boğaz ağrısı, uçuş sonrası yorgunluk gibi durumlarda ilk müdahale genellikle şudur: sıvı almak, tuz ve şeker dengesini korumak, ağır yemekten uzak durmak ve uyumak. Turistlerin yaşadığı mide sorunlarının büyük bölümü su ve gıda seçimiyle ilgilidir; sitedeki gıda ve su seçimi rehberi bu konuda önleyici tarafı anlatıyor, hastalandıktan sonra da aynı kurallar geçerlidir.

Yanınızdaki ilaç çantasını kullanmak

Yola çıkarken hazırladığınız küçük ilaç çantası tam bu an için vardır. İçinde ateş düşürücü, ağrı kesici, oral rehidrasyon tozu, yara bandı, antiseptik ve varsa kendi kronik ilaçlarınız bulunmalı. Bagaj hazırlığı sırasında bu çantayı el bagajına koymak, valizin kaybolduğu senaryoda sizi kurtarır.

Bilmediğiniz bir ilacı yabancı bir eczaneden tarif üzerine almaktan kaçının. Etken madde adları ülkeler arasında değişmez, ancak ticari isimler tamamen farklıdır. Kullandığınız ilaçların etken madde adını telefonunuzda yazılı tutmak, eczacıyla anlaşmanın en hızlı yoludur.

Kayıt tutmaya hemen başlayın

Şikayetin başladığı saati, ateş ölçümlerini, aldığınız ilaçları ve son 48 saatte yediklerinizi not edin. Bu liste hem doktora doğru bilgi vermenizi sağlar hem de sigorta başvurusunda işinize yarar. Aldığınız her fişi, reçeteyi ve raporu saklayın; sonradan temin etmek neredeyse imkânsızdır.

Kimlerle İletişime Geçmelisiniz

Yurt dışında sağlık hizmetine erişim, ülkenin sistemine göre değişir. Bazı yerlerde devlet hastaneleri turistlere de bakar, bazı yerlerde pratikte tek seçenek özel kliniklerdir. Sıralamayı bilmek zaman kazandırır.

Seyahat sağlık sigortanız ve asistans hattı

İlk aramanız, poliçenizin arkasında yazan asistans hattına olmalı. Bu hatlar genellikle 24 saat açıktır ve size hangi hastaneye gitmeniz gerektiğini söyler. Önemli ayrım şudur: bazı poliçeler doğrudan ödeme yapar, bazıları ise siz ödedikten sonra masrafı iade eder. Hangisine sahip olduğunuzu hastaneye girmeden önce öğrenin, çünkü bu bilgi ödeme masasında sorulacak.

Poliçenin numarasını, hattın telefonunu ve geçerlilik tarihlerini telefonunuzun notlarına ve ayrıca kâğıda yazın. Şarjı bitmiş bir telefon, olmayan bir poliçeyle aynı şeydir. Sigortayı ilk uluslararası seyahat hazırlığının bir parçası olarak düşünmek, bütçe planlarken de sürpriz yaşatmaz.

Yerel sağlık kuruluşları ve acil numaralar

Gittiğiniz ülkenin acil çağrı numarasını uçağa binmeden öğrenin ve telefonunuza kaydedin. Avrupa Birliği ülkelerinde ortak acil numara 112'dir. Konakladığınız yerin resepsiyonu ya da ev sahibi, en yakın hastaneyi ve gece açık eczaneyi söyleyebilecek en pratik kaynaktır; çekinmeden sorun.

Küçük şikayetlerde önce eczaneye uğramak birçok ülkede kabul gören bir yoldur. Eczacılar reçetesiz satılabilecek ilaçlar konusunda yönlendirir ve gerekiyorsa doktora gitmenizi söyler.

Türkiye'nin temsilcilikleri ve yakınlarınız

Hastaneye yatış, ciddi kaza, pasaport kaybı ya da uzun süreli tedavi gibi durumlarda bulunduğunuz ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğuna haber verin. Temsilcilikler tedavi masrafını ödemez, ancak yakınlarınızla iletişim, tercüman ve resmî evrak konularında yol gösterir. Kimlik ve pasaport fotokopilerinizi ayrı bir yerde tutmanız bu aşamada işinizi kolaylaştırır.

Türkiye'deki bir yakınınıza durumu kısaca bildirin. Yalnız seyahat ediyorsanız bu adım daha da önemlidir: birinin nerede olduğunuzu ve hangi hastanede yattığınızı bilmesi gerekir.

Küçük bir kart hazırlayın: kan grubunuz, alerjileriniz, kronik hastalıklarınız, kullandığınız ilaçların etken maddeleri, sigorta numarası ve acil durumda aranacak kişi. Konuşamayacak durumda olduğunuzda bu kart sizin adınıza konuşur.

Toparlanma Dönemi ve Yol Planınız

İyileşme başladığında en yaygın hata, kaybedilen günleri telafi et